.


.

aaaaaaaaaaaa

  • Bikash Shah

    दु:खनै दु:ख हो जिन्दगी !सुख त केवल सपना मात्र हो! आँशु नै आँशु हो जिन्दगी ! हासो त केवल कल्पना मात्र हो !

  • Bikash Shah

    पहाडको छोरो भनि गीत गाउनु कसरी खै ढाका टोपी यो शिरमा अब लाउनु कसरी खै ||

  • सुख भए साथ हुने

    सुख भए साथ हुने दु:ख हुँदा गुफा पस्ने रैछौ तिमी दुई दिन माया गर्ने अलि पछी छुरा धस्ने रैछौ तिमी || आफ्नो स्वार्थ हुँदा सम्म आकाशको तारा पनि झार्ने भन्यौ स्वार्थ पुरा भए पछी काली नाग जस्तो डस्ने रैछौ तिमी ||

Friday, February 10, 2012

नत माया नत घृणा गर्छौ तिमी

नत माया नत घृणा गर्छौ तिमी
नत टाढा नत छेवै सर्छौ तिमी ||

सधै भरि दोधारमा फस्यो जीवन
नत खुशी नत आँशु भर्छौ तिमी ||

तरवारको धारमा टेकी कति बसौं
नत आश नत लाश हर्छौ तिमी ||

जिन्दगीको सागरमा पूराइ आज
नत म नै नत आफै तर्छौ तिमी ||

कती बस्छौ झुन्डिएर त्यो भिरमा
नत उभै नत उधै झर्छौ तिमी ||


!!!!!!!!!बिकाश घायल!!!!!!!!

तिम्रो साथ पाएँ र त

तिम्रो साथ पाएँ र त संसार आफ्नै ठानेको छु
तिम्रै हात पाएँ र त संसार आफ्नै मानेको छु ||

टाढैबाट आँखा जुध्दा मुस्कुराई बोली हाल्यौ,
मीठो बात पाएँ र त नजरै ले हानेको छु ||

फूलजस्तो जवानीमा लठ्ठिए म के भो के भो
यस्तै मात पाएँ र त आफू तिरै तानेको छु ||

अँधेरीमा तारा हेर्दा तिम्रै रुप देख्छु त्यहाँ
नौलो रात पाएँ र त अन्धकार छानेको छु ||

दु:ख सुख जहिले नी तिमी मेरो भरोषा हौ
माया खात पाएँ र त यो मन लाई धानेको छु ||




"बिकाश"(घायल)

अरबको तातो हावा

मैले यहाँ धेरै दु:ख पाएको छु आमा
अरबको तातो हावा खाएको छु आमा ||

हराभरा स्वर्ग जस्तो जन्मभूमि छोडी
दु:ख भोग्न मुग्लानमा आएको छु आमा ||

बहुमुल्य रगत संग पैसा साट्न यहाँ
दिन रात कर्म गर्न धाएको छु आमा ||

गाउँ घर डाँडा पाखा सम्झी सम्झी रुदै
वेदनाको गीत मात्रै गाएको छु आमा ||

संगैबसी ढिडो गुन्द्रुक् खाको झल्को आज
सम्झनाको माला बनाइ लाएको छु आमा ||


बिकाश घायल

नङ मासु जस्तो साथ

नङ मासु जस्तो साथ छुट्टिदाको दिन रोएँ
भावी बाटै भाग्य सारा लुट्टीदाको दिन रोएँ ||

जिन्दगीको चल्ती रथ अचानक रोकिएर
अनगिन्ती सपनाहरु टुटिँदाको दिन रोएँ ||

थोपा थोपा रगतले जन्माएका हजारौं ति
रहरहरु त्यो हाँडीमा भुटिँदाको दिन रोएँ ||

भोक भोकै ब्रत बसी फूल पाती चढाएको
त्यहि दैवको लाठिबाट कुटिँदाको दिन रोएँ ||

जिन्दगीको भिख मागी त्यो मन्दिर धाउँदा झन
मुर्ति रुपी इश्वर पनि फुटिँदाको दिन रोएँ |

"बिकाश"(घायल)

Friday, February 3, 2012

गजलमा मात्रागिरावट– डा. घनश्याम परिश्रमी



गजलमा मात्रागिरावट– डा. घनश्याम परिश्रमी

यो आलेख मूलत: गजलमा मात्रागिरावट विषयमा केन्द्रित भएर तयार गर्न खोजिएको हो । मात्रा गिरावटको सम्वन्ध बहरसँग हुन्छ, बहरमा पनि प्रमुखतः शास्त्रीय बहरसँग । शास्त्रीय बहरमा गजल रचना गर्नु अभ्यस्त नभइसकेका स्रष्टाहरुका लागि अवश्य नै जटिल कार्य हो । यसका लागि प्रथमत: रुक्नहरुको ज्ञान हुनु आवश्यक छ । रुक्न भनेको बहरको गण हो । संस्कृत काव्यशास्त्रमा पिङ्गल छन्दका मुख्य आठवटा भ(SII), ज (ISI), स (IIS, य (ISS, र (SIS), त (SSI, म(SSS), न(III) जस्ता गणहरु र कोष्ठकमा दिइएका तिनका गुरु–लघु सङ्केतक सूत्रहरु भएजस्तै इस्लामिक छन्दशास्त्रमा पनि आठवटा नै प्रमुख रुक्नहरू छन्, जुन निम्नानुसार छन् :

१) मफाईलुन्(ISSS) ,

२) मुस्तफ्इलुन्(SSIS),

३) फायलातुन् (SISS),

४) फऊलुन्(ISS)

५) फाइलुन्(SIS),

६) मुतफाइलुन्(IISIS)

७) मफाइलतुन्(ISIIS) ,

८) मफ्ऊलातु(SSSI)

कोष्ठकमा दिइएका सूत्र लघु गुरुका सङ्केत हुन् । (I) ले लघु वा ह्रस्व मात्रालाई र (S) ले गुरु अर्थात् दीर्घ मात्रालाई सङ्केत गर्दछन् । उपर्युल्लिखित रुक्नहरुको आवृत्ति तथा पूर्ण वा खण्डित रुपहरूको मेलबाट शास्त्रीय बहरहरूको निर्माण हुन्छ ।

शास्त्रीय बहरमा गजल लेख्नेहरूले लघु र गुरुबारे सम्यक् जानकारी लिनु अनिवार्य हुन्छ । लघु अर्थात् ह्रस्वले अकार, ह्रस्वइकार, ह्रस्वउकार ऋकारयुक्त अक्षरहरूलाई बुझाउँछ ।

जस्तै – कलह(III), कुकुर(III), कृषक(III) , शिशिर(III), । यी सबै शब्द लघु मात्राले बनेका छन् । गुरु अर्थात् दीर्घले आकार, दीर्घ ईकार, दीर्घ उकार, एकार, ओकार, औकार, अंकार, र अःकार (विसर्ग ) युक्त अक्षरहरूलाई बुझाउँछ । जस्तै – आमा (SS), पीडा (SS), पूजा (SS), नेपाली (SSS), ऐना (SS), आगो(SS), कौवा(SS), संज्ञा(SS), दुःखी (SS) यी सबै शब्द दीर्घ मात्राले बनेका छन् । यसरी नै अगाडिको लघु अक्षरले पछाडिपट्टिको संयुक्त ब्यञ्जनको एउटा वर्णलाई तान्नु वा टिप्नु परेमा यस्ता लघु अक्षर गुरु (दीर्घ ) बन्दछन् ।

जस्तै

अर्का (SS) ‘अ’ ले ‘र्’ लाई तानेको छ ।

बिर्खे (SS) ‘बि’ ले ‘र्’ लाई तानेको छ ।

पण्डा (SS)‘प’ ले ‘ण्’ लाई तानेको छ ।

अन्धो (SS) ‘अ’ ले ‘न्’ लाई तानेको छ ।

कुप्रो(SS) ‘कु’ ले ‘प्’ लाई तानेको छ ।

सृष्टि(SS)‘सृ’ ले ‘ष्’ लाई तानेको छ ।

यद्यपि माथिका सबै शब्दका पहिला अक्षरहरू व्याकरणिक दृष्टिले ह्रस्व हुन् तर पछाडिपट्टिका संयुक्ताक्षरका वर्णलाई तान्नु वा टिप्नुपरेकाले यी दीर्घ बन्न पुगेका छन् । यदि पछाडिपट्टिका संयुक्ताक्षरका वर्णलाई तान्नु नपरेमा अगाडिको लघु अक्षर लघु नै रहन्छ ।

भन्यो (IS)

उज्यालो (ISS)

किन्यो (IS)

दुख्यो (IS)

शब्दको अन्तमा आउने हलन्त (खुट्टा काटिएको ) वर्णभन्दा पूर्वको अक्षर पनि लघु भए पनि गुरु मानिन्छ । हलन्त वर्णको गणना हुँदैन ।

जस्तै :

मित्रवत् (SIS ) व – गुरु

भन्छन् (SS) छ – गुरु बस्छन् (SS) छ – गुरु

जान्नन् (SS ) न – गुरु

मिसरा ( पङ्क्ति वा पाउ ) को अन्तमा पर्ने लघु मात्रालाई पनि गुरु मानिन्छ । (यो नियम उर्दू र हिन्दीका गजलमा भने लागु हुँदैन । )

यी नियमहरु संस्कृतका शास्त्रीय छन्द तथा गजलका बहर दुवैका लागि समान रूपले वितरण भएका देखिन्छन् । संस्कृतका शास्त्रीय छन्दमा यिनको प्रयोग अत्यन्त कठोरतापूर्वक गरिएको हुन्छ भने गजलमा उदारतापूर्वक गरिएको पाइन्छ । अर्थात् संस्कृतको पिङ्गल छन्दको जस्तो “अपि मासम् मसम् कुर्यात् छन्दोभङ्गम् नकारयेत्” भन्ने कठोर नीतिलाइृ गजलले अक्षरशः अङ्गीकार गर्दैन । वस्तुत : बहरमा उदारता र लचकता बढी देखिन्छ । यही उदारताले नै गजलका शास्त्रीय बहरमा “मात्रागिरावट” नियम लागु भएको हो । यो नियम गजल रचनाका सन्दर्भमा एउटा सिद्धान्त नै बन्न पुगेको छ ।

मत्रागिरावट भनेको गजलको बहरका मात्रामा देखिने विचलन हो । यसर्थ मात्रा गिरावटलाई हामीले मात्राविचलन पनि भन्न सक्दछौँ । खासगरी बहर मिलाउँदा गायनमा कत्ति असर नपर्ने गरी दीर्घ मात्रालाई ह्रस्वका रुपमा र कतिपय अवस्थामा ह्रस्व मात्रालाई दीर्घका रुपका स्थानापन्न गर्नुलाई मात्रागिरावट भनिन्छ । यसले उच्चार्य अक्षरको प्रयुक्तिका आधारमा शब्दको विन्यासलाई पनि महत्व दिन्छ । जस्तै :

लेख्य आधारमा उच्चार्य आधारमा

जीवन (SII) (IS/SS)

शीतल (SII) (IS/SS)

मुलुक (III) (IS)

फार्सी, उर्दू र हिन्दीमा आकार, एकार, ऐकार, ओकारयुक्त अक्षरहरुलाई “मत्रागिरावट” नियमका आधारमा विकल्पमा लघु मात्राका रुपमा समेत प्रयोग गरिएका प्रशस्त उदाहरण पाइन्छन्, यद्यपि यी मात्राहरू गुरु हुन् । यसका केही उदाहरणहरू अवलोकन गरौं :

१। सूत्र SIS + SIS + ISSS

होश आए तो किस कदर आए

दस्त ही दस्त बस नजर आए

– डा. कमर खाँ “बहम”

यहाँ “तो” लघु भएको छ ।

२। सूत्र : SISS + SISS + SISS + SIS

जिन्दगी के शोरो शर मे गम का मारा कौन है

जातकी तन्हाइयोँ मे बेसहारा कौन है

– सलीम रासिख

यहाँ “ऐ” र “का” लघु भएको छ ।

३। सूत्र : SSIS + ISS + ISS + IS

खौप पत्थर से खाने लगे आइने

अव हकीकत छिपाने लगे आइने

– प्रवीण “नाकाम”

यहाँ “से” लघु भएको छ ।

४।सूत्र : SISS + ISS + SIS

हमको जो भी उजाले मिले

तम के घर पलने वाले मिले

– राजेन्द्र वर्मा

यहाँ पहिलो मिसराको “को” र दोस्रो मिसराको “क” र “न” दुबै ह्रस्व मात्राका रुपमा छन् ।

५। सूत्र : SISS + ISS + SISS + ISS

हरदम दुहाएँ देना हर लम्हा आहेँ भरना

इनका भी काम करना आपना भी काम करना – जिगर मुरादावादी

यहाँ एँ, हा, हेँ, भी जस्ता अक्षरहरू लघु मात्राका रूपमा प्रयोग भएका छन् ।

६।सूत्र : ISS + ISS + ISS + ISS

भँवर मे अजल से है दिल खोए खोए

मुहब्बत उभारे मुहब्बत डुबोए

– फिराक “गोरखपुरी”

यहाँ है र ए लघु मात्राका रूपमा प्रयोग भएका छन् ।

माथि प्रयुक्त शेरहरूका अधिकांश शब्दहरू उच्चारणका आधारमा बहरमा प्रयोग भएको पाइन्छ । यस्ता शब्दहरुमा सूत्र १ का किस (S), कदर (IS), बस (S ), नजर (IS), सूत्र २ का शर (S), गम (S ), सूत्र ३ का पत्थर (SSI), अब (S ) हकीकत (ISS), सूत्र ४ का हम (स्), तम (S), घर (S ), पल (S), सूत्र ५ का हरदम (SS) हर (S), भरना (SS), इनका

(SS), करना (SS), अपना (SS ), सूत्र ६ का भँमर ( IS ),अजल (IS ), दिल (S), मुहब्बत (ISS) रहेका छन् । मात्रा गिरावट नियमले नै बहरमा यस्तो छुट दिएको हुन्छ ।

नेपालीमा पनि ईकार, ऊकार, एकार र ओकारलाई गुरुका अतिरिक्त आवश्यक पर्दा लघु मात्राका रुपमा समेत सजिलै प्रयोग गर्न सकिन्छ । आकारलाई पनि शब्दको बीच वा अन्तमा मात्र लघु मात्रामा रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ । ऐकारलाई भने फार्सी, उर्दू र हिन्दीमा झैँ लघु मात्राका रूपमा नेपालीमा प्रयोग गर्न सकिँदैन । यसैगरी लघु मात्रा अकार, इकार र उकारलाई बहर मिलाउँदा विशेषतः यति हुने स्थानमा र आवश्यक परे विकल्पमा अन्य स्थानमा समेत गुरुका रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ । जस्तै –

सूत्र SSIS + ISS+ SSIS + ISS

रोएर दिन विताएँ तारा गनेर राती

निठुरी रहेछ तिम्रो पत्थरसमान छाती

– उपेन्द्रबहादुर जिगर

निठुरी शब्दको निठु दुई लघु (S) मात्राले एक गुरु (I) को काम गरेका छन् भने दिन पनि एक गुरु (क्), मात्राको रुपमा प्रयोग भएको छ र पत्थर दुई गुरु (क्क्), मात्राको रुपमा प्रयोग भएको छ : यस सूत्रकै अर्को उदाहरण पनि हेरौँ –

हीरा जुहारभन्दा माटो मलाई प्यारो

रङ्गीन दुनियाँमा रातो मलाई प्यारो

– बूँद राना

यस सेरको मिसरा ए उला र मिसरा ए

सानी दुवैमा रदीफका रूपमा प्रयुक्त ‘मलाई’को ‘ई’ गुरु – (दीर्घ) भए तापनि बहरको सूत्र अनुसार यहाँ लघु मात्राको रूपमा छ भने ‘दुनियाँ’को ‘दु’ लघु भए तापनि क् गुरु मात्राको रूपमा छ ।

अरू शेरहरु पनि हेरौँ –

सूत्र –ISS+ ISS+ ISS+ ISS

बढेको नदीमा पसेझैँ भएँ म

कुनै भुमरीमा फसे झैँ भएँ म – डा. घनश्याम परिश्रमी

यहाँ रदीफ “म” (दुवै मिसराको ) लघु हो तापनि बहरको सूत्रअनुसार गुरुका रूपमा प्रयोग भएको छ भने भुमरीको “भु” पनि गुरुका रूपमा नै प्रयोग भएको छ । यद्यपि “भु” लघु हो ।

सूत्र SIS+ SIS+ ISSS

वेदना छातीमा थुनेजस्तो

मनमनै क्यै कुरा गुने जस्तो

– सनतकुमार वस्ती

यस शेरमा प्रयुक्त छातीको “ती” नियमानुसार दीर्घ भए तापनि बहरमा यसको उच्चारण “ति” लघु हुन्छ । यसरी नै मन दुई लघु मात्रा हुन् तापनि यी दुईले एक गुरु (S) मात्राको काम गरेका छन् ।

सूत्र –ISS+ ISS+ ISS+ ISS

मेरो दिलको धडकन तिमी हौ

म बाँचेको जीवन तिमी हौ

– डा. घनश्याम परिश्रमी

यहाँ मेरो को “म” दिलकोको “को” बाँचेकोको “को” लघु मात्राका रुपमा प्रयोग भएका छन् भने दिल (S) धडकन (SS ) जीवनको “वन” ले गुरु (क् ) मात्राको काम गरेका छन् ।

सूत्र –IISIS+ IISIS+ IISIS+ IISIS

कति दिन बिते यही यादमा कति दिन अरू छ बिताउनू

कित त आउनू तिमी नै स्वयं कि त याद यो नपठाउनू – दा. कृष्णहरि बराल

यस शेरमा यही को “ही” र तिमीको “मी” गुरु हुन् तापनि लघु मात्राका रूपमा प्रयोग भएका छन् । यसरी नै दिन (S) दुई लघु मात्राले एउटा गुरु (I) मात्रालाई बुझाएका छन् ।

मात्रागिरावट नियमले आवश्यकताअनुसार हलन्तलाई अजन्त र अजन्तलाई हलन्तका रुपमा सौन्दर्य र उच्चारणमा असर नपर्ने गरी प्रयोग गर्न पनि छुट दिन्छ । त्यसैले त यसलाई अग्रेजीमा “कन्सेक्सन” भनिन्छ ।

सूत्रका आधारमा मात्रागिरावटको नियम लागु गरेर गजल लेख्ता वा छाप्ता व्याकरणको नियमलाई उल्लङ्घन गरेर वा तोडेर ह्रस्वलाई दीर्घ र दीर्घलाई ह्रस्व तथा अजन्तलाई हलन्त र हलन्तलाई अजन्त बनाउनु भने पर्दैन । सूत्र बुझेपछि उच्चारण गर्दा वा गाउँदा ध्यान दिए पुग्छ । जस्तै

सूत्र ISS+ ISS+ ISS+ ISS

जीवनको कहानी सुनायौ तिमीले

बगाएर आँसु के पायौ तिमीले

–डा. घनश्याम ‘परिश्रमी’

यस शेरको पहिलो मिसराको “जीवन” को मात्रा ब्याकरण अनुसार हुनुपर्छ तर यहाँ उच्चारण गर्दा बहरको सूत्रअनुसार “जिवन” को मात्रा व्याकरण (IS) भएको छ भने दोस्रो मिसराको आँसुको “सु” गुरु (S) र “के” लघु (।) मात्राका रूपमा प्रयोग भएका छन् । तर यसरी मात्रामा विचलन देखिए तापनि यी शब्दहरूको उच्चारणमा कुनै प्रकारको बाधा र जटिलता आएको छैन । त्यसैले उक्त शेरको लयमा पनि गायनका सन्दर्भमा कुनै व्यवधान वा अवरोध देखा पर्दैन ।

गजल मूलत: सङ्गीतसँग सन्निकट भएकाले यसले ब्याकरणको यान्त्रिकतालाई वरण गर्न असजिलो मान्दछ । छन्देही कविताको शैलीमा लेखिएका गजलहरु स्वाभाविक सौन्दर्यबाट प्राय: बञ्चित हुन पुगेको देखिन्छन् । यस्ता गजलमा कृत्रिमता अधिक दृष्टिगोचर हुन्छ । त्यसैले सङ्गीतात्मकता र गेयतामा असर नपर्ने गरी कोमल र उच्चार्य वा कथ्य भाषालाई गजलले सर्वाधिक महत्व दिन्छ । यही उदारता र लचकताले गजललाई विकृत र कुरूप होइन अपितु सुन्दर, शालीन र स्वाभाविक बनाउन सहयोगीको भूमिका खेलेको हुन्छ । यसकारण गजलमा मात्रागिरावटको उपयोग औचित्यपूर्ण छ ।

[साभार: सुरेश वाग्लेको स्टाटसबाट facebook ]

Monday, January 23, 2012

भोकमा भात पाइन

दु:खमा हात पाइन
भोकमा भात पाइन ll

म एक्लो हुदा खेरी
कसैको साथ पाइन ll

मन उड्दा भुवा सरि
बुझाउने बात पाइन ll

जीवन यो औंशी रैछ
चाँदनी रात पाइन ll

कस्तो हो जवानी खै
मैले त मात पाइन ll

!! " बिकाश"(घायल)!!

Monday, January 16, 2012

देह ढलेको

दिल जलेको देख्ने को होला
देह ढलेको देख्ने को होला ||

मनको तापले यो अंग अंग
मेरो बलेको देख्ने को होला ||

आफ्नै भाग्यले आफैलाई नै
सधै छलेको देख्ने को होला ||

दुई आँखा बाट सधै आँशुको
बाढी चलेको देख्ने को होला ||

दिल जलेको देख्ने को होला
देह ढलेको देख्ने को होला ||

बिकाश घायल

यो शिरमा ढाका टोपी


यो शिरमा ढाका टोपी लगाएर मर्न पाउँ
देश द्रोही बैरी सारा भगाएर मर्न पाउँ ||

आगोसरी फैलिएको हत्याहिंसा अन्त्यगरि
शान्तिका ति मन्त्रहरु जगाएर मर्न पाउँ ||

रगतको होली खेल्छु भन्ने सामु अब मैले
विवेकको भेल बाढी बगाएर मर्न पाउँ ||

आफ्नो सारा हाँसोखुशी थातीराखी शान्ति खोज्दै
बुध्द मार्ग हिड्ने लाई सघाएर मर्न पाउँ ||

भोका नाङ्गा ति जनताको पेट भरि घर दैलो
आँगनी'मा हाँसो खुसी सजाएर मर्न पाउँ ||

बिकाश (घायल)

गामक गेडी भिडन्त

हाम्रो गामक गेडी भिडन्त यहाँ हरु लाई कस्तो लाग्यो सल्लाह सुझाव दिन नभुल्नु होला

तिम्रो माया मेरो यो मुटु भित्र गाडिदा
झर्छ आँशु खै भेट्ने दिन हरु टाडीदा

आँशु धाराले
मर्ने भयो यहि पाराले ||(१) (बिकाश घायल )

मेरो माया तिमीलाई बिछाउने काडा भो )
नचाहेर भनुँ कि चाहेर नै टाढा भो

रुन्छ यो मन
कसो गरी बुझाउ भन्|| (२) (कल्पना अवस्थी

तिम्रो माया राखे छु यहि मुटु कुनामा
त्यहि भएर परेछु म मायाको थुनामा

मन रुन्छ नी
तिम्ले आफै बुज्दा हुन्छ नी ||(३) (बिकाश घायल )

चोखो माया लाएर भयो आज यो घात
बिन्ती मलाई नसुनाऊ बिछाउने ति बात
माया गरेर
बिजोग भो भर परेर ||(४) (कल्पना अवस्थी)

सधै भरि रगाउने छु त्यो तिम्रो सिउदो
जब सम्म हुने छु धर्तीमा म जिउदो

कुरा मानेनौ
विश्वाश गर्न जानेनौ ||(५) (बिकाश घायल )

गरेको थेँ बिश्वास तिम्रो सबै कुरामा
गला मेरो रेट्याै नि धार लाग्ने छुरामा

जिउँदै मार्यो
यो मायाले घाईते पार्यो || (६) (कल्पना अवस्थी)

तिम्रो माया राखे थे बचनले बानेर
पुगेन है राख्दा नी देवी जस्तो मानेर

बानी गएन
जती गर्दा पनि भएन ||(७) (बिकाश घायल )

बर्खा लागे जसरी गयाै तिमी बगेर
दोष दिन्छु भाग्यलाई एक्लो पर्यो ठगेर
दु:ख पाएसी
झुटो कसम त्यसै खाएसी|| (८) (कल्पना अवस्थी )

मेरो रहर थिएन बस्न आँशु पिएर
तिम्रो पिरले गाको छु फाली सरी खिएर

मुटु चर्किन्छ
सम्झ्यो भने आँशु दर्किन्छ ||(९) (बिकाश घायल )

गमक गेडी

आज भोलि खै किन दिन काट्न गारो भो
तिम्रो माया मुटुमा झन झन सारो भो

आँशु दर्केर
आउ कि क्यारे घर फर्केर(१)


मेरो पनि यो ज्यान सुक्दै सुक्दै गाको छ
कहाँ देखौ र कहाँ भेटौ झैँ पो भाको छ

दिन जुरेर
बसी रा'छु बाटो कुरेर (२)


तिमीलाई नी गारो मलाई नी त्यस्तै भो
आउछु घर सम्पति भन्ने कुरा यस्तै हो

आउने दिनत
आउछौ होला मलाई लिनत (३)


खाउला ढिंडो आफ्नै ति खेत बारी खनेर
साथमा नै बसौला जोडी ढुकुर बनेर

घर जमौला
जे छ हाम्रो त्यसैमा रमौला (४)



बिकाश (घायल)

गमक गेडी

तीन फन्को घुमेर आको चण्डी थुमिमा

सारै दु:ख पाए यो बिदेशीको भूमिमा

आँशु तरर,

गाउँ सम्झी रुन्छु धरर ( १)

सधै भरि साहुको गालि मात्रै सुन्दानी

झर्छ आँशु हातले दुई आँखा थुन्दानी

पाले बसेर ,

दु:ख पायौं एक्लै बसेर (२)

खुशी हुन्न चौबिसै घण्टा काम गर्दा नी

कोहि छैन बिचार भने यहाँ मर्दा नी

टोपी शिरमा ,

बस्नु पार्यो सधै पिरमा (३)

अब आफ्नै गाउँको सेवा गर्न जाने हो

साग सिस्नु जे हुन्छ मिलिजुली खाने हो

तिम्रो भरमा ,

फर्की आए आफ्नै घरमा (४)

"बिकाश"(घायल)

रुपक गेडी

मेरो गेडी लेख्ने प्रयास कस्तो भयो मुल्यांकन गरि आवस्यक सुझाब दिनु हुन्न हार्दिक अनुरोध गर्दछु

गर्वमा नै कुहिने भयो मेरो चाहना
किन छोड्न गर्दैछौ घरि घरि बहाना

अति भो ,
अब मेरो बिग्रने मति भो (१)

मेरा चाह हुने भो एका देशको काहानी
सधै भरि रोएर बित्ने भो जवानी
बाचिछौ ,
लार्के बैस किन साचिछौ (२)

गयो तिमी म संग सधै भरि तर्केर
कुरी राछु आउछौ कि कुनै दिन फर्केर

पासामा ,
बचेको छु तिम्रै आशामा (३)

तिम्रो लागि म भने रानी बन धाउने
तिमी किन जहिले अन्तै माया लाउने

खोलीमा ,
जाने भयौं रातो डोलीमा (४)



"बिकाश "(घायल)

Thursday, January 5, 2012

"घात गर्नु थियो भने"


घात गर्नु थियो भने माया तिम्ले गर्यौ किन ?
तड्पिएर बाँचेको थे बर्षा बनि झर्यौ किन ?

बेबारिसे भएपनि खुशी थिए जिन्दगीमा
आखिर् छोडी जानु थियो दिलभित्र सर्यौ किन ?

जीवनभर बास्ना छर्न नसक्ने नै भएदेखि
दुई दिन बसाउने त्यो सुबास छर्यौ किन ?

अन्धकार त्यो संसार नि मनोरम थियो मलाई
रोशनी दिन नसकनेले आशा मात्र भर्यौ किन ?

नदेख्दा त मेरो यो मन बुझाए कै थिए मैले
बिनाअर्थ घायल यो दिलको सामु पर्यौ किन ?

"बिकाश"(घायल)